

D4236

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཾ་བནྡྷ་པ་རཱིཀྵ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། འབྲེལ་བ་བརྟག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འགྲོ་བ ཐམས་ཅད་འབྲེལ་མེད་པར།།འགྲོ་བའི་བླ་མ་གང་གསུངས་པ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །འབྲེལ་བ་བརྟག་པ་བཤད་པར་བྱ། །འབྲེལ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བསལ་བར་འདོད་ནས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིག་དང་པོ་འདིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་འབྲེལ་བ་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་འབྲེལ་བ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསལ་བར་འདོད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་དགོས་པ་ བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བསལ་བ་ནི་འདིར་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འབྲེལ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ བྱེད་པ་འདི་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲེལ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བསལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ཐོས་པས་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བསལ་བ་ནི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་དགོས་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་ ཏོ།།འདི་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་ བས་ན་འབྲེལ་པ་སྟེ།སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཕྲད་པ་དང་། དངོས་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །བསལ་བར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བསལ་བར་འདོད་པ་དང་། སོ་སོར་ སྤང་བར་འདོད་ནས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དབང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དབང་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཚིག་གིས་ གཞན་དབང་སྟོན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་དང་འབྲེལ་བ་དང་། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་གྲུབ་ པའམ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་འབྲེལ་བ་ཅན་ནོ།།གྲུབ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རེད་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
梵文：Sambandha-parīkṣā-ṭīkā
藏文：འབྲེལ་བ་བརྟག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།
汉译：关系考察广释
敬礼文殊童子！
敬礼宣说一切众生无关系的导师！
我将在顶礼之后，解说关系的考察。
以"欲破除关系实体"这第一句话，显示了本论的关联、所诠和目的。否则，若离开关联、所诠和目的的论著就不应当接受。
其中，"关系实体"这个词显示了所诠。"欲破除"这个词显示了目的，即此处的目的是破除关系实体。"所说"这个词显示了关联，即为了破除关系实体而宣说此论。
因此，本论是作为破除关系实体的方法而宣说的。通过听闻此论，将确定"关系实体不存在"。所以，本论是方法，破除关系实体是方法所生，这二者以方法与方法所生的性质相关联。
这是总义。别义如下：
"实体"指实质存在、胜义、非造作、未经观察等。
"关系"指相关联、具有联系、接触、相遇、事物接近等义。
"欲破除而说"意为欲各别破除、欲各别断除而说。
关于"唯依他"等词，是指偈颂。"依他"即依赖他者，用"依赖他者"的词来显示依他，即：与他相关、依赖他者、依靠他者、他之所属等是同义词。
"若彼为关系"是说有些人主张唯依他性才是关系。"彼是已成就或未成就的所关系者"中，"所关系者"是指具有关系，"成就"是指获得自性。

།མ་གྲུབ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་མ་རེད་པའོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྟོག་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འབྲེལ་བ་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའམ། མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་གཞན་གྱི་ དབང་ཡིན།།མ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་གྲུབ་སྟེ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེས་ན་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་དངོས་པོར་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འབྲེལ་བ་ཅན་གྲུབ་ན་གཞན་དབང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་རག་ལས་ན་གང་གིས་འདི་གཞན་དབང་དུ་འདོད།ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འདི་འདྲི་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དེ་གཞན་དབང་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བས་ན་འབྲེལ་བ་གཞན་དབང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་འདི་སྙམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་འདོད་དོ། །འོན་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྲུབ་ཏུ ཟིན་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཁ་ཅིག་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་དེ་དག་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཅན་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འདོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ནར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་ཤས་ གྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་འཐད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་བའི་ཉེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་བའོ། །ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཉེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲས་ནི་འདིར་རྣམ་པར་སྟོན་ཏོ། །གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་ གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཉེས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ཚིག་བསྡུའོ།།དེ་དག་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་བས་ན་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨོས་སོ།

未成就是指未获得自性。"或"字表示分别义。这是说：所关系者是未成就的自性，或者是未成就自性的依他性。
因为未成就是无体性，所以关系不是实有——这是说，如果所关系者未成就而无体性，那么因为是未成就的自性，关系怎么可能是实有呢？
"若所关系者已成就，何有依他"是说，当所关系者的自性已成就时，由于所关系者无所期待，还依赖什么而说它是依他性呢？这里的"何"字不是疑问，而是遮遣，意思是根本没有任何依他性。
因此，"即无关系"意思是关系依他性不存在。
若说"虽已成就，仍有少分未成就"，是说如果对方这样认为：并非完全成就才不是依他，而是虽然所关系者已成就，但仍有某些部分未成就，为了成就这些部分，所以主张所关系者是依他性。
对此，用"如是分别亦不唯成为依他"这句话来遮遣。从这种部分需要成就的角度来说，也不能成立依他性。为什么呢？因为"不离已成未成分别过失"，这里的"已成未成"即已成就与未成就，意思是已成就方面和未成就方面。
"已成未成所生"是指具有已成就和未成就的性质。"过失分别"中，"分别"字在此表示种类。这是说，既是已成未成所生，又是过失，所以称为"已成未成所生过失分别"。"不离"这些，所以说"因不离已成未成所生过失分别"。

།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ ཀྱི་ངོ་བོའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དེ།འདི་ལྟར་ཆ་ཤས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གྲུབ་ པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མེད་དེ།འདི་ལྟར་ཆ་ཤས་མེད་པ་ནི་དངོས་པོར་འདོད་དོ། །ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའམ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའམ་མ་གྲུབ་པའི་གཞན་གྱི་དབང་མི་འཐད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་ པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་དངོས་པོར་མེད་དེ།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་དོ་ཞེས་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དངོས་པོར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཀོད་པ་ནི་མི་དགག་གོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པས་གཞག་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་དགག་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པས་བསྐྱེད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་དགག་གོ། །ངོ་བོ་འདྲེས་པ་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ གྱི་དབང་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ང་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་མི་སྨྲའི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་གཉིས་ཀྱིའམ་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེས་པ་ནི་ངོ་བོ་འདྲེས་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཕྲད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གཉིས་ཉིད་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ངོ་བོ་འདྲེས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེས་བཤད་དེ། །རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་མཚན་ ཉིད་དེར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིའི་བཤད་པ་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ་དྲི་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།

这样说：已成就自性方面的过失和未成就方面自性的过失，这一切在此方面也都存在。也就是说，对于已成就的部分，因为已成就，所以不应成为依他性；未成就的部分因为是无体性，所以依他性也不能成为实有。
一个事物中不可能同时具有已成就和未成就两种自性。这是说，一个事物中不可能有已成就和未成就的自性，因为无分的才被认为是实有，有分的只是世俗有。
因此说"无论是已成就还是其他的依他性都不存在"，是指按照上述方式，无论是已成就还是未成就的依他性都不合理。也就是说，在已成就方面根本没有依他性，在未成就方面依他性也不能成立为实有。
所以，一切事物的关系并非真实存在，这是总结说一切事物的关系作为依他性的特征在胜义中不存在。这里"实有"一词解释了"真实"的含义。
"不破分别安立"是说，不否定由分别安立的依他性。为什么呢？因为"无实故"，也就是说，由分别产生的依他性并非实有，所以不予否定。
若说"自性交杂是关系，而非唯依他性"，是说如果有人这样想：我不说依他性的特征是关系，而是说是自性交杂的特征。自性交杂是指两种或多种自性的交杂，意思是自性的相遇。
这是不合理的。"因为是二"的解释是"若是两个所关系者的自性"。这是说，如果这里的所关系者就是自性本身，那么自性交杂又怎么可能成为一体性的特征呢？这里的意思是根本不可能，这是否定而非疑问。

།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདོར་བ་དེ་སྲིད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ངོ་བོར་འདྲེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཏེ་ཡང་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲེལ་བའི་དུས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་སྟེ་ འབྲེལ་བ་ཅན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྲེལ་པ་མི་གྲུབ་པོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཡང་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་སྒྲ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་མི་ཟེར་འདི་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་ འདོད་དོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འབྲེལ་པའི་གཞི་ནི་དུ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་འདྲེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའམ་འོན་ཏེ་ཡང་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་སྒྲ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལ་མི་ཟེར་ གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམ་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ངོ་བོ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་ན། ཡིན་དུ་ཟད་མོད་ཅི་ཞིག་དགག་སྟེ། ཅི་སྟེ་བར་མེད་པ་ལ་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ན་ལེགས་པར་བརྗོད་ཤིན་ཏུ་བརྗོད་དེ་དེ་ནི་ང་འགོག་པ་མེད་དོ། །བར་མེད་པ་ནི་བར་མེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་འབྲེལ་པ་ དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བར་དང་བྲལ་བས་བར་མེད་པ་སྟེ།བར་གྱི་སྒྲ་ནི་ཕྲག་ལ་བྱའོ། །བར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་བར་མེད་པའོ། །ཅི་སྟེ་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་སྒྲ་བར་མེད་པ་ལ་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་མི་འདོད་པ་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་ཅི་སྟེ་བར་ཆད་མེད་པ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་བར་དང་བཅས་པ་ན་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་བར་མེད་པར་གནས་པ་ལ་བར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་སོ་སོར་གནས་པ་ལ་ཡང་བར་དང བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་བླང་ཅི་སྟེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བར་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་ན་བར་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གར་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་འདྲེས་པ་ན་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་མི་འདོར་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་གནས་པ་ན་ཡང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་བོར་བ་ཡིན་ནོ།

这样说：只要不舍弃两个关系者的自性，怎么能成为具有一体性特征的自性交杂呢？若说"在那时不是两个关系者的自性，而是在关系时成为一体"，那么因为成为一体后就没有两个关系者，还有什么关系可言？也就是说，如果关系者成为一体，那时因为没有两个关系者，关系就更加不能成立。
为什么呢？因为"自性交杂"这个词不是指一个自性，而是依止于两者。这是说，关系是被认为依止于两者的。
这样说：当关系的基础是多数时，关系者怎么能成为一体呢？若说"交杂并非成为一个自性，而是无间"，或者说"自性交杂这个词不是指一体性，而是指事物的无分别性才是自性交杂"，那么这有什么可否定的呢？如果用"自性交杂"这个词来表达无间，这是很好的表达，非常恰当，我不否定这点。
无间仅仅是无间而已，不能成为实有的关系。这里"无间"是指离开间隔，"间"字指的是间隙。无间的自性就是无间。如果用"自性交杂"这个词来表达无间，那时说的有什么不合理呢？然而，实有的关系是不能成立的。
再者，如果无间隔是关系，那么有间隔时为什么不承认是关系呢？也就是说，如果承认无间隔存在时是"无间"这样的关系，那时对于分开存在的情况，为什么不承认是"有间"这样的关系呢？如果承认无间的关系，那么具有间隔特征的关系也应当存在，这是为什么呢？
因此说"在两种情况下，两个关系者都安住于自性，没有差别"。就像关系者交杂时不舍弃原有的自性一样，分开存在时也没有舍弃原有的自性。

།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་པར་མེད་པ་ལ་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བར་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་འདོད་པར་བྱས་ཤིག་།ཡང་ན་ནི་གཉིས ཀར་ཡང་འབྲེལ་བ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།འོན་ཏེ་ཡང་བར་མེད་པ་ལ་ནི་ངོ་བོ་འདྲེས་པར་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བར་ཆད་མེད་པའི་དོན་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྗོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བར་དུ་མེད་པའི་དོན་ དུ་འདུས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བར་མེད་པའི་དོན་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།བར་མེད་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྲད་པར་བསྟན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཉེ་བ་དང་། རིག་པ་དང་བར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བར་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་དེ་སྐད་སྟོན་པ་ནི་ཆེན་པོ་མི་རུང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲེལ་བ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པས་ བརྟགས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་མི་དགག་གོ།།འོན་ཏེ་གཞན་ལྟོས་པ་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ང་ནི་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བར་ཁས་མི་ལེན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བར་སྨྲའོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་ སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་ཡང་གཞན་ལྟོས་པ་ན་ལྟོས་པས་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་ཡིན་པས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟོས་པ་ན་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་ཁས་ ལེན་ན་བརྟགས་པ་གཉིས་ཏེ།ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ལྟོས་སམ་མེད་པ་ཞིག་ལྟོས། ཡོད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པའོ། །མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པའི་དོན་ཏོ།

因此，正如承认两个关系者在无间隔时是关系一样，对于有间隔的情况也应当如此承认。否则，两种情况都不应承认有关系。
若说"对于无间隔，并不承认是自性交杂，而是接触"，因此不要说接触等也都只是归结为无间隔的意思。凡是具有无间隔意义性质的，那些就只是归结为无间隔的意思。所谓无间隔的说法，就是接触的说法。"等"字包括邻近、了知、供养等等。因为接触等是无间隔的异名，所以在这里这样说是不恰当的。
因为如此，具有自性交杂特征的也不是关系。"有"是词的残余。对于"自性差别"的解释，下文说"一切事物的自性差别"，对于那些具有各种自性的事物，都没有真实的关系，胜义谛中它们没有自性交杂特征的关系。"除了分别假立"是说不否定分别所构想的关系。
若说"依他是关系，而不是自性交杂"，这是说"我不承认自性交杂的特征是关系，而是说依待的特征是关系，因此不会有前述过失"。在这种主张依待而成为关系者的立场中，芽等其他事物依待种子等，当芽等依待时，以依待为特征而关联，承认为关系者时有两种考察：是已有者依待还是未有者依待？已有是指以自性成立而存在；未有是指以自性未成立而不存在的意思。

།ཅི་སྟེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད་པའི་ལྟོས་པར་ཁས་ལེན་ན་མེད་ན་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ལྟོས་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་ཅིང་མ་ཐོབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ལྟོས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། བས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མེད་པས་གང་ཞིག་ གང་གི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ།གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ན་ཡང་ཀུན་ལ་རག་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ སྐྱེས་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་པའི་སྒྲ་ནི་བྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ལྟོས་ཏེ། རང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་སྐྱེས་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལྟོས་པ་གང་གིས་ནི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ལྟོས་པ་ཡིན།གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་གང་གིས་ན་འབྲེལ་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་བ་ལྟོས་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་གཞན་ལྟོས་པ་ཡིན། ལྷག་མ་ནི་ གཞན་གྱི་དབང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ལྷག་མ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ།དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དཔྱད་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ལྟོས་པའི་ ཆོས་ཅན་དུ་མི་བརྗོད་དོ།།གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྟོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་བའི་ཉེས་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ལའང་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་གང་དག་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་འབྲེལ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་འདི་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

"若是不存在"这句话，首先，如果承认不存在的依待，那么"不存在时如何依待"这句话的解释，下文说"对于以自性未成立的事物，没有依待的法"，意思是：凡是以自性未成立且未获得的，怎么能成为依待？"故"字应理解为"因此"，"不存在时，何者与何者有关系"是说因此依待特征的关系既不存在，也不属于任何事物。
"若存在则一切皆无所需"是说，凡是以自性完全成立的，在一切方面都无所期待。这句话的解释是"以自性一切生起的无依待事物"，"一切自性"是既是一切又是自性，故称一切自性。对于它们的生起这样说，"生起"一词指产生。由于一切自性都已产生，故不依待；一切自性都已生起的无依待本性，怎么会以任何依待而成为关系？凡是在一切方面都圆满的本性，怎么会以任何依待方式而承认为关系，以什么依待方式而成为他待？
"余如依他而说"是说此处还有余下应说的内容，应当如同依他起的分析那样来说。这也应当这样说：如果对方说"并不说一切圆满成就是具有依待法，虽然已成就但仍有少许未成就，为了成就它而有依待"，这也不合理，因为不能超出已成就和未成就的过失，而且如前所说，一法中也不会同时有已成就和未成就两种本性。
这三种关系的考察是针对承认关系与关系者的自性无别的立场，也就是说，这是为了回应那些主张关系包含在关系者之中，并用关系词来表述关系者本性的论者而作的说明。

།ད་ནི་སྨྲ་བ་གང་དག་འབྲེལ་པ་ཅན་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་བསྟན་པ་འདིར་མི་ འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ནི་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་སྟེ། འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་ནི་འོག་ནས་སྨོས་པའི་སྦྱོར་བ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ཡོན་ཏན་དུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་དོན་ཐ་དད་པ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་ཡོན་ཏན་དུ་བརྗོད་པ་མིང་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་ལ་མིང་བཏགས་པའམ།བརྗོད་དུ་མེད་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་པུ་དེ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བ་རྒྱུས་ཅི་སྟེ་འབྲེལ་བར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་བའམ། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའམ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བའི་རྒྱུས་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་བ་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་བརྟགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ དེ་ལ་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་བརྟགས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་འབྲེལ་བའི་རྒྱུས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་དེ་ལ་ནི་འབྲེལ་བ་དོན་དམ་པར་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཁས་བླང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་བརྟགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

现在为了破除某些论者承认关系与关系者有别的主张，为了避免这些过失而说"为了使这过失不生起"。意思是说，为了使这三种关系在关系者自性方面所显示的过失不生起。
"二"的解释是"两个关系者"，即有两个关系者。因此这两者是单一关系的，"单一关系"即下文所说的"单一结合"的意思。
"表述为属性的单一异体结合"是指与关系者异体的、表述为属性的名称结合这唯一一种，"或无别法"是说，或者是与关系者无别的本性、状态差别的本性之法的假名，或者是不可言说的实体，即不可说一异的实有本性。
因此，"若欲以与彼唯一明显关系之因而成关系"是说，如果想要以与异体或非异体或不可言说的明显关系之因，使两个关系者互相关联，那么在主张关系非异体的立场上，"则两个关系者将成假立"，意思是在非异体的立场上，两个关系者将成为假立，因为如果由于关系而说两个关系者有关系，但在这立场上关系实际上并不存在。因此，在无关系的情况下也承认关系者。
"任何关系都不存在"意思是，当两个关系者是假立时，究竟义中任何关系都不存在，这是其语义。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་མ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཐ་དད་ པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན།འབྲེལ་པ་ནི་གཞི་དུ་མ་ཅན་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་མེད་པར་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བརྗོད་དུ་མེད་པར་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡང་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་དོན་ཐ་དད་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་བ་ཁས་ལེན་ན་དེ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཐ་དད་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དངོས་ པོར་གྱུར་པ་ནི་དོན་ཐ་དད་པའམ།དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལས་འབྲེལ་པ་དབྱེར་མེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་ པ་མེད་དོ།།གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གང་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཉེས་པ་ནི་འོག་ནས་སྦྱོར་བ་བསལ་བའི་ཕྱོགས་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་དུ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པར་གསུམ་པ་དེ་བསལ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་འདུལ་བ་བསལ་བ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།དོན་ཐ་དད་པའམ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་བསྡམས་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། འབྲེལ་པ་དོན་ཐ་དད་ པའམ་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ།འོན་ཀྱང་དེ་དང་གཉིས་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཅིག་པུ་དེ་དང་གཉིས་སུ་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་བ་འདོད་ན་དེ་དང་དེ་གཉིས་ ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་གཞན་བསལ་དགོས་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་ཞིག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་པར་འགྱུར། མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགོག་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་འདྲི་བའི་ཚིག་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ།

以下是完整的直译：
即便如此，由于关系与关系者非异而成一，所以若关系者二者与单一关系非异，则因无二关系者，这是谁的关系？关系是具有多基的，若无二关系者，此关系如何能存在？
不可言说的实体，从理路来说也不能超出异体和非异体的分别，因为若承认不可言说的实体，从理路上必定成立为异体或非异体。也就是说，由于异体和非异体二者涵摄一切，故实体必定是异体或非异体之一。
因此，在这种情况下，在非异体立场上，关系和关系者都不存在。当主张关系者与关系不可分时，则无关系；当主张单一关系与二关系者不可分时，则二关系者不存在。如是，首先已经说明了不可言说的关系从理路上必然成为非异体的过失。
至于不可言说从理路上成为异体的过失，应当从下文遮破结合的部分了知。如是已遮破非异体立场和不可言说立场二者。至于第三立场，即表述为属性的结合的遮破，应当从遮破结合和相应的部分了知。
"纵使有异体或另一种关系"是说，何必如此过分约束，无论关系是异体还是非异体，"彼与二者如何关系"的解释是：彼一与二者如何关系？若欲以关系为因而使二关系者关联，则对彼与彼二者的共存也需要遮除其他关系，否则，以何因能区分这是二关系者的关系而成为第六种差别？
"不存在"这是表明此为否定语，而非疑问语。

། ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གཞན་མི་སྲིད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉི ཚེ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་བ་འདི་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་དོ།།གཞན་དུ་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཉི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཞེ་སྡང་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ གཉིས་ལྷན་ཅིག་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉི་ཚེ་ལ་ཡང་མི་བཟོད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།གང་གིས་ན་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པར་མི་འདོད། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱོན་གཞན་སྟོན་པའོ། །ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པའི་དོན་གཅིག་ དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཞིག་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉི་ཚེ་འབྲེལ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་གཞན་དང་ལྡན་པའི ཕྱིར་འབྲེལ་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་འབྲེལ་པ་གཅིག་གི་རྒྱུས་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་དེས་ན་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་གཅིག་གིས་འབྲེལ་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པའི་དོན་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་དང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གཞན་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་གཉིས་པ་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་དང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་གསུམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འབྲེལ་པ་གཞན་བཞི་པ་ཡང་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ།དེ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་དོན་མ་གྲུབ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། དེ་བཞིན་འབྲེལ་མེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འདིས་ཐུག་པ་མེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་གཅིག་ པུའི་དོན་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།

若问：为何关系与二关系者共存时不可能有其他关系？为此说："由于有如前所说的过失，如同二关系者无关系，同样彼与二关系者也无关系。"即如同仅就关系者而言已遮破相互依他性等，同样此关系与二关系者共存时也不应有依他性等。否则，若仅对二关系者的关系有何嗔恨？
这是说，若承认关系与二关系者共存的依他性等，那时对仅关系者又有何不容？为何不承认彼二者相互间的依他性等关系？
又，若认为由于与一关系义相关而成为关系，则此时关系与二关系者之间也应当有一个关系。也就是说，若认为仅关系者因具有其他关系而相互关联，则此时关系与二关系者也应当因具有其他关系而成为关系。
为何如此？因为如是承认关系。即由于你承认以一关系为因而有关系，故对关系与二关系者也应当承认以一关系而有关系。
"于彼亦有一关系义"是说，如同承认第一关系与二关系者共存时有其他关系，同样也应承认第二关系与二关系者及第一关系共存时有其他关系。如是，对第三关系与二关系者及第一、第二关系共存时也应有第四关系，因此将成无穷。
如所说方式将成无穷。若为避免无穷过失而于某处不承认单一关系义，无关系者，则应知一切处皆同样无关系。

།ལྔ་པའམ་དྲུག་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་དང་འབྲེལ་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུ་མེད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུག་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་ པའི་ཤེས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་དོན་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་བ་རྟོག་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་དང་པོ་གཉིས་ལས་ཡང་དོན་གཅིག་པུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཡང་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་དོན་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྲེལ་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།འོན་ཏེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་པའི་དོན་གཅིག་པུས་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉེ་ཚེ་ཞིག་ འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་ཉི་ཚེའི་འབྲེལ་པ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཉེས་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པར་རྟོག་པའི་ལན་ཀྱང་དེས་བཏབ་ཟིན་ཏོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་པར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བར་མེད་པ་དང་།ཕྲད་པ་དང་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཉིད་བསལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་འབྲེལ་པ་གཅིག་པུའི་དོན་གྱིས་ འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཅིག་པུའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་ པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་འདིར་དངོས་པོར་བཤད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ནི་འདིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཇི་ སྐད་དུ་སྨོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

若于第五或第六等其他情况下不承认仅与一关系相关，则在该情况下二关系者将无关系。如同彼处二关系者无单一关系，同样在一切处二关系者也应无单一关系。
由于成无穷，关系认知非随顺实体。这是说，若如前所述方式成无穷，则此时关系认知非以关系实体为因。
若于某处无单一关系义而仍分别有关系，则最初二关系者也不应因与一义相关而成为关系。这是说，若又于某处虽无单一关系义而承认有关系，则此时对最初二关系者也不应承认以单一关系为因而有关系。
若说二关系者非由单一关系义相关，而是仅关系者成为关系？为此说："若仅是关系，已说其过失。"即不应承认仅关系者的关系，如是已显示其过失。
"已答无间等差别法之分别"是说，由遮遣以单一关系义而说二关系者相关之说，应知亦遮遣无间、接触、邻近等差别法，意即不应理解无间等其他法以单一关系义使二关系者相关。
"由如是关系分别不应理"是说，即使仅从关系者角度，如是关系分别极不应理。
因此，"彼二事物"之释为"欲显为关系者"，此处关系者说为事物。"异于彼"之释为"关系"，此处关系以异于彼词表述。"彼等一切"之释为"如所说"，直至"欲显为关系与关系者"。

།བདག་ཉིད་གནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་དོ།།མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་ན་འདུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པ་མ་ཕྲད་པ། མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རག་ལས་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་དེས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ པར་བརྗོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་དེ་དང་དེས་རག་ལས་པའི་ངོ་བོར་སྟོན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེ་ཁོལ་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་པོའི་མི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆ་ཤས་དང་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤིང་གི་ཡལ་ག་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ས་བོན་གྱི་ མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་མཁན་པོ་དང་སློབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཡང་དག་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་གང་ཡང་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་འདྲེས་པ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པས་ འདྲེས་པར་བྱེད་པར་ཟད་དེ།དངོས་པོ་རྣམས་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་མཚན་མ་འགའ་ཞིག་སྟོན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ནི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། ། འཚོ་བ་སྦྱིན་པ་དང་བཀའ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་འབངས་ཞེས་རྗེ་ཁོལ་འབྲེལ་པར་རྟོག་གོ། །སྤྱི་དང་ཆ་ཤས་དབྱེར་མེད་པ་དང་། སྤྱི་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤིང་གི་ཡལ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ཆ་ཤས་དང་། ཆ་ཤས་ཅན་འབྲེལ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རག་ལས ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་།དེའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་དེའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མཁན་པོ་དང་སློབ་མ་ཞེས་སྡོམ་བརྩོན་གྱི་རྩ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་འདྲེས་པ་མེད་དོ།

"自性安住"之释为下文所说"安住于自体"，即"安住于自性之自体"之意。因此，"是故"中的"是"字即由"是故"来解释。
"无杂"之释为"无关系"，意即"各自独立"。"自"之释为"自性"，意即"自体"。"实"即"实体"。
此中显示：由于二关系者与关系各自安住于自体，是故一切事物皆以自体无杂、无接触、无关联。
若问："那么，如何说依赖性的自体与彼相关？"这是说，若一切事物无关系，如何显示彼此依赖性的自体关系？例如：从主仆关系说"王之臣"，从部分与整体关系说"树之枝"，从因果关系说"种子之芽"，从持明关系说"亲教师与弟子"等，如何显示这些关系？
"实际关系实无有"是说，胜义中无所谓关系，虽彼等事物无杂合，但仅由分别而作杂合，即诸事物由分别而成杂合。"彼亦生起显现某些依他性相"是说，分别取某些相，而显现诸事物似依他性。
从给予生计及随顺教令的角度，分别王臣为主仆关系。从共相与部分不可分及共相施设因由的角度，分别树枝为部分与整体关系。从依彼而生及随顺彼类的角度，显示种芽为因果关系。从智慧加行及随行彼行的角度，显示亲教师与弟子为持戒根本相之关系。
因此，诸事物唯由分别而成关系，胜义中无杂合。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗེ་ཁོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་བཀག་གོ། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡང་དགག་པར་འདོད་ནས་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་དེའི་ཡང་ཞེས་བྱུང་བ་ལས་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་འང་གི་སྒྲའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏེ། འདིའི་འང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱིས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱ་བ་དང་ནི་ བྱེད་པའི་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བྱ་བའི་ཚིག་དང་བྱེད་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཚེད་དོ།། །ཀློག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རྫ་མར་འབྲས་ཆང་འཚེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པའོ།།སྨྲ་བ་པོ་དག་འགོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འདི་ནི་བྱ་བ་བརྗོད་པའོ། །འདི་ནི་བྱེད་པ་བརྗོད་པའོ་ཞེས་ཚིག་འགོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་བྱ་བ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྦྲ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ ཅིའི་ཕྱིར་མིང་འདོགས།ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤེ་ན། དངོས་པོ་ཐ་དད་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་བསལ་བའོ། །དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ལས་བཟློག་པའི་རྟོགས་པར་ འགྱུར་བར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གི་སྒྲ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ན་ནི་ཚིག་འགོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ཁོ་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་བསལ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ཚིག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩཝ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ བྱེད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཤིང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།ཟངས་བུ་དང་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྫ་མ་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །སྔོ་ཚོད་དང་སྲན་ཚོད་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་ཆན་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །སྟོན་མོ་བཤམ་པའི་བྱ་བ་བསལ་ བའི་ཕྱིར་འཚེད་པའི་སྒྲ་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོའི་འབྲེལ་པ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོའི་འབྲེལ་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་ནི་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསལ་ཟིན་ཏོ།

如是首先否定了主仆等事物的关系。为欲否定作用与作者的关系，"其"之释为"分别"。偈颂中出现"其亦"，其中"亦"字表示"又"的含义，即此处为"又"。
"随行之士夫"是指随顺分别的有情之义。"作用与作者语"之释为"作用语与作者语"。某些是作用语，如"煮"、"读"等。某些是作者语，如"天授以瓦器煮粥"等。
"诸说者安立"之释为"此说作用，此说作者"而安立语言之义。"煮"等词施设于作用，"天授"等词施设于作者。
若问："为何安立名言？为何施设言说？""为了了知事物差别"，此中释义如下文所说："事物差别即遮遣他法，为令通达此义"。即于了知时，为令了知遮遣他法，而施设作用与作者语言。于言说时则安立语言。
例如，为遮遣其他作者，表明唯天授是作者而非他人，故安立"天授"之语。同样，为遮遣根叶等作者，安立"树"之语。为遮遣铜器、布袋等所依，安立"瓦器"之语。为遮遣煮菜、煮豆等作用，安立"煮粥"之语。为遮遣摆设宴席等作用，安立"煮"之语。其他情况亦当如理类推。
"作用与作者关系实非有"是说，作用与作者的关系在胜义中亦无。如是，作用与作者若由依他性等相的关系而成立，然彼亦已如前所述方式否定。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པའམ་འགྲུབ་པ་དང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱང་འོག་ནས་སེལ་བར་འགྱུར་ན་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གང་ཞིག་ཡིན།འོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་འགྲུབ་མོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་ཇི་སྐད་སྔར་སྨོས་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་དག་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ འབྲེལ་པ་ཡོད་མོད་ཅེས་སྨྲ་བའོ།།དེ་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་ བའི་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ།གཉིས་ལ་གནས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གཞི་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ། །དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་དུ་མི་འདུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་དུ་མི་འདུག་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཚེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་དེ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས བུ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུག་པ་དེས་ན་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་སྨྲ་བས་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད།ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡང་ག་ལ་ཡོད། དེ་བས་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ལན་དུ་མི་རུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་གཉིས་ལ་འབྲེལ་པ་གནས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་གང་ན་ཡང་མི་སྲིད་དོ།

所谓所立与能立的关系，或所成与能成的关系，即是因果关系。而因果事物的性相也将在下文中破除，那么作用与作者性相的关系又是什么呢？
若问："因果性相的关系可以成立吧？"这是对方说：虽然如前所述的那些关系不成立，但因果性相的关系是存在的。
"此不应理"是否定之语。"如是因果事物亦"之释为"关系如何成立"。其释义即是"不成立"。
若问："何种关系不成立？"答曰："住于二者"，即住于两个所依之义。若问："为何？"此问是因为仅凭立宗不能成立义理，故问其理由。"彼二者"之释为"因与果"。"不共住故"是指不同时存在之义。
说明不同时存在的情况即是：当因存在时，果不存在，因为尚未生起；当果存在时，因亦不存在，因为已经坏灭。因果二者不能同时存在，即因果二事不可能同时存在。
若对方说："非刹那的因果可以同时存在，因此可以有关系。"为此说："非刹那性亦无实，故因果事物不共住，所说亦不应理。"这是说，非刹那的事物因离开次第与同时作用的功能，如同兔角般无实，彼等何有因果事物？何有共住？因此，如此言说绝非合理答复。
所以，能使二者之关系安住得以成立的关系者二者实际上不能共住。即关系者二者实际上于任何处都不可能同时存在。

།ཅི་སྟེ་སྲིད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་གཞི་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ལ་མི་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེལ་བར་སྟོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ། འབྲེལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་གཉིས་ལ་མི་གནས་ན་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཇི་སྟེ་ རྒྱུའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་བློས་སྤྲེལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་ཚེ་ན་རྒྱུ་དྲངས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བློས་སྤྲེལ་ཏེ་འབྲེལ་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་བློས་སྤྲེལ་ཏེ་གཉིས་ལ་གནས་པའི་འབྲེལ་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ནི་རྟོག་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་གནས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་བརྒྱ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྔར་ རྒྱུ་ལ་གནས་ནས་ཕྱིས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་འབྲེལ་བ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རིམ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་རྒྱུ་ལའོ། །དེ་ནས་ འབྲས་བུ་ལའོ།།གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཞན་ལ་རེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འོག་ཉིད་ནས་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ན་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ན་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གཉིས་ལ་རིམ་གྱིས་གནས་ན་ནི་འབྲེལ་པར་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གཉིས་ལ་གནས་པ་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་གང་དུ་རེ་བ་མེད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླའོ། །འབྲེལ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་གནས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཅིག་དང་འདུག་པ་ནི་ གཅིག་ལ་གནས་པའོ།།དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཅིག་ལ་གནས་པ་ཅན་ནོ།

若有可能，则彼时其所依的关系也将成立。"不住于二者"之释为"事物"。"如何关系"是指关系的本性或关系的自性如何成立之义。"非也"是表示破除。此说明：关系必须恒时住于二者，若不住于二者则不成为关系。
若又如此说："虽然因时无果，但由心相连而有关系；同样，果时引因而住。如此则关系住于二者。"为此说："若由心相连而有关系，则成分别所生。"若承许关系者二者由心相连而住于二者的关系，则此时关系成为分别，而非胜义。
若说："因或果中次第安住关系"，此亦不应理。若又如此说："先住于因，后住于果，如此则关系住于二者。"此亦不应理。如是"次第亦于一事物"之释为"于因或果一者"，即先于因，后于果。
"若住"之释为"关系"，即所谓关系是什么。"无待他"之释为下文所说："住于因时不待果，住于果时不待因。"即当住于因时不待果，当住于果时不待因。
"次第住二者则不成关系"是说当住于二者时则不成关系。若问："与何无关系？"为此说"无待他"。此之释义即下文所说："于何无待，与彼无关系"，此易于理解。
若问："何种关系不存在？"说："住于一者"，住于一者即一处安住，凡有此者即是住于一者。

།དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རིམ་གྱིས་གནས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ འབྲེལ་པ་མེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ ལ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་འདི་མི་རུང་ངོ་། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་ཁས་ལེན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་རིམ་གྱིས་གནས་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་མི་འཐད་ དོ།།ཉེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་སླའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིམ་གྱིས་གནས་པ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་འདུག་པའོ།།ཅི་སྟེ་དེ་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །རེ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ ནར་འདོད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རེ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ལ་འབྲེལ་པ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པས་གནས་སོ། །གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པས་གནས་ སོ།།ལྟོས་པས་ནི་འབྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པར་འདོད་ཀྱི་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྟོས་པ་དེས་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འབྲེལ་པ་གང་ཞིག་འདི་ལ་ལྟོས་ན་ནི་དེས་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ། །འདི་ལྟར་ལྟོས་པ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཕན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པར་རིགས་ཀྱི་ཕན་པ་མེད པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

正说明此即是"于因果次第安住"，凡具有于因果次第安住之性质者，即是于因果次第安住。若问："为何无关系？"为此说："以无彼亦有故。"其释为：因果二者互相无有时亦有所谓关系之义，此为因由。因为住于因时虽无果亦有，住于果时虽无因亦有，故此二者定为关系之理不应理。
此说明：有人承许关系住于二者，而因果二者次第安住不成为住于二者。"为避此过失"即如上所说。"于他"之释为"于因或果"，易于理解。"此"之释为"关系"。"次第安住"即次第而住。"于彼二者"之释为"因与果"。"待于一"之释为"因或果"，此易于理解。
若说："以具有期待故，定许住于二者"，即如是以具有期待故，关系将住于二者。此说明：当关系住于因时，不待果而住；当住于果时，不待因而住。由期待故许关系住于二者，而非住于彼。故不成如上所说过失，此为前宗。
于此，诸论师虽如是说："然由彼期待将作利益。"若关系待于此，则彼时由此于关系作利益。若问："为何？"如前问因由。如是期待作利益，非为他故，即于作利益者理应期待，于无利益者则不应。

།ལྟོས་པ་ན་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། དེ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བྱེད། དེ་ཉིད་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མེད་དོ། །འབྲས་བུའི་ ཚེ་ན་ཡང་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བྱེད།གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུའི་དུས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་ཤི་བའི་རོ་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བྱེད། ཕན་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྤོང་བ་སྟོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐུ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་ལུས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་སྟོན་པའོ། །ཅི་སྟེ་དོན་གཅིག་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།།ཅི་སྟེ་དོན་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླའོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་ གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཕྱུགས་ཀྱི་གཡས་གཡོན་རྭ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་གཡས་གཡོན་གྱི་རྭ་གཉིས་ཀྱང་གཉིས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མི་འདོད་ནའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་འགྱུར་རེ་སྐན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཕ་རོལ་ཉིད་དང་ཚུར་རོལ་ཉིད་དང་། རྭ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྡུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཉིད་དང་།ཚུ་རོལ་ཉིད་དང་རྭ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་ནི་རྭ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཅི་སྟེ་དོན་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་ པོར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་རྭ་གཉིས་ཀྱང་གཉིས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་སོ།།མ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ།

若问："期待时即作利益耶？"即是问：若有期待即作利益耶？"彼若无时如何作利益"即是说：若为无，如何作利益？"彼期待于因时无果之义，于果时亦无因之义"即是说：当因时无果，尔时无者如兔角般，如何作利益？当果时无因，尔时彼亦如死尸然，彼如何作利益？"不作利益"即示遮破。
若问："为何？"则说："以无力故。"因为无者如无身体般，无有作利益之力。"复次"即示过失。"若以一义相关故"之释为"以因由"，即"以具一义故"之义。"彼二者"之释为"欲许为因果"，此易解。"为因果性"之释为"若许"之义。
尔时，以"数说二性等相关故"之因由，牛之左右角亦当得唯因果性，即牛之左右二角亦有与"二性"一相关。故彼二亦当得因果之体性。"若如是不欲"即是若不欲彼二为因果。"则于他亦不成"即是说因此于所许亦不成等，摄"以彼岸性与此岸性、角性等相关故"，即彼岸性与此岸性及角性等一者具有角性。故彼二亦当得因果之体性。
此说明：若以具一义故许为因果体性，尔时二角亦具有"二性"一义，故亦应许彼二为因果体性。若不尔，于所许亦不应理。

།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ངོ་ཞེ་ན་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བདག་དང་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་འབྲེལ་པར་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྲེལ་པར་སྨྲའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་ པའི་ཚིག་གོ།།དངོས་པོའི་དོན་འགའ་ཞིག་གཉིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་དོན་གཉིས་ དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་རོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ནི་དོན་གཉིས་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་གཉིས་ལ་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་འདི་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་གཉིས་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་ པ་ཅན་ཏེ།དངོས་པོ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་དེའི་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་ན་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེའི་ཁྱད་པར་རྣམ་ པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ན་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དོན་གཉིས་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དུ་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་གྲངས་ལ་སོགས་པ་དང་ མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱ།འདིར་ཡང་ཕ་རོལ་བོ་དག་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཉིད་མེད་ན་མྱུ་གུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་མེད་ པར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་མེད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་འབྲེལ་པ་ ཅན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若对方说："以与任一相关故非不相关。那么云何？与相关之相而相关。"即是说：并非说事物以与我及任一相关故而相关，然而说以与所谓'相关'一者相关故而相关。"此不应理"即是遮破语。
"事物之义二住"之释为"是相关"之语，即"住于二者之事物义称为相关"之义。"由彼"之释为"与二义明显相关者"，即组成"以二义明显相关"之语。因此有此故，为与二义明显相关者。或者，凡具有与二义明显相关之性质者，即是与二义明显相关者，即"具有二事物"之义。
"若异彼"之释为"若彼相关相不应理"，即"此相关相异不应理"之义。"以何故从数等立其差别"即是以何因由而许与数等不同之相？此说明：除与二义明显相关者外，若不能另说相关之相，以何故而许与数等不同之相？
于此，有对方言："若有则有"即是"若有种子则有芽"之义。"若无则无"即是"若无种子则无芽"之间。"彼有与无二者"即是若有种子则有芽，故二者皆以有声说。若无种子则无芽，故二者皆以无声说。"凡是有与无"即是"凡是种子与芽之相关者之有与无"之义。"彼差别之特殊结合即是相关"即是"以有无二者为所缘而分别者即是相关"之义。

།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ འདི་ཅི་སྟེ་རྒྱུ་འབྲས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།།འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་ ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཅན་གང་ཡིན་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཅིའི་ཕྱིར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་དང་།མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་ཁས་ མི་ལེན་ན་གང་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ན་གང་གིས་ན་ཁྱེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དགོས་པ་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་རྟོག་པར་བྱེད།ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་པོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་དང་། འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡང་གཉིས་སོ། །དོན་གཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ ཡུལ་དུ་དེ་མི་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སོ།།དེའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྡུ་བའོ། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའི་སྒྲས་འབྲེལ་པ་བརྗོད་ལ་དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའི་དོན་གཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་དོན་མང་པོ་དེ་མི་རིགས་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས སྔ་མའོ།།འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སྒྲ་འདི་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་གྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ལ་ བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ན་ལས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"此有无差别之结合仅是因果耶"即是说，若主张以有无所区分之相关仅是因果而非一切，此为前说。于此，诸论师言："若有无差别之结合仅是因果，则彼时何故具结合差别之有无本身于此非因果？"即是说，若许以有无二者差别化之结合为因果，则彼时何故不许彼有无二者本身即是因果？若不许，则"以何故分别非有且无义之相关"即是说，若有无二者即是因果，有何过失？以何故汝等分别非有且无义之相关？
"差别"即此二者之分别，谓"若有则有，若无则无"此说诸多所诠，即与因相关之有无二者，及与果相关之二者。表达一义之"唯因果"声所诠境中彼不应理者，因果即因与果。彼之事，即唯因与果，此为事缘摄。以事缘说彼有相关。是故以唯因果声说相关，彼亦是一。是故唯因果之一义能诠之"唯因果"声所诠境中，彼诸多义不应理，故不许有无为唯因果，此为前说。
于此，论师言："此声岂不依说者"而说，一切声岂不依说者？说者亦随欲而结合，非如事之本然。如是，"以依说者故"即是"以出自说者口故"之义。

།སྒྲ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་འདི་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་ དོན་གང་ལ་སྦྱོར་བའི་སྒྲ་དེ་དོན་དེ་ལ་རྣམ་པ་དེས་བརྗོད་ཀྱི་རང་དགར་མ་ཡིན་པས་ན་དུ་མ་ལ་ཡང་སྒྲ་གཅིག་ཡོད་པས་ལན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་དུ་མ་ལ་ཡང་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་གོ།།དེས་ན་འདི་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་གཅིག་པུ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་ཅིག་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིག་བྱའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་མཐོང་བ་ན་རིག་བྱའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྔོན་མ་མཐོང་བ་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན པ་མཐོང་སྟེ།དེ་མཐོང་བ་ནི་གང་མཐོང་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དམིགས་པ་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མ་མཐོང་ན་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་མ་མཐོང་བ་ན་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུར་མངོན་པར་ འདོད་པ་མི་མཐོང་བའོ།།དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པའོ། །སྟོན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་འོག་ ནས་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཆད་པ་མེད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ས་བོན་འདི་ལས་མྱུ་གུ་འདི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྒྱ་ལ་འཆད་པ་འགའ་ཡང་མེད་ན་ཡང་འོན་ཀྱང་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་རྟོགས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ས་བོན་མཐོང་བ་ན་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་མྱུ་ གུ་མཐོང་བ་དང་ས་བོན་མ་མཐོང་བ་ན་མ་མཐོང་ན་ནི།ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ནི་མྱུ་གུ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །བརྡ་སྤྲད་ན་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་དག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལས་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་མྱུ་གུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྡ་སྤྲད་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

"此声如何结合即如是说"，即当声依赖说者时，此声即是说者以何种方式将何声用于何义，即以该方式表达彼义，而非任意为之。故以一声亦可用于多义，因此"不应作为答复"，如是一声亦可用于多义。是故此不应作为答复。
因此，"彼有无本身应为因果"，即由于如是，唯有无本身应为因果，而非其他所谓相关。何以故？"如是见一时"，此之解释为"欲显为因"，即见某一因显现，此为"欲显"之义。"未见所知相之果见"即是说，当见欲显为因时，见未曾见之具所知相、欲显为果者。彼见即"见何时为见"，意为当观察欲显为因时即得观察。
"彼未见时，未见欲显为果"即是说，当未见彼欲显为因时，即不见欲显为果。"尔时知是果"，此之解释为"了知此从此生"，即了知从种子生此芽。"亦无教示者"，此即解释为"下文无此从此生之说明"，即使无人百般解说"从此种子有此芽"，然仍了知从种子生芽。此说明：见种子时见未曾见之芽，未见种子时不见，则了知芽是从种子所生。
"若授予名言则知"亦仅是言说而已，即有人言非由见与未见而了知芽为种子所生，而是由名言授予之力，此仅是言说之意。

།འདི་ལྟར་བརྡ་སྤྲད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་ནི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བརྡ་སྤྲད་པའི་དབང་གིས་འདི་རྟོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང གི་ཕྱིར་བརྡ་སྤྲད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གང་རྟོགས་ན་གང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ངེས་པར་ཆོད་པ་ན་གང་ངེས་པར་བཅད་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་དུ་སྟོན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྣམ་བུ་དཀར་པོ་རྟོགས་ན་དཀར་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དཀར་པོ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་དཀར་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དོན གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཞན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱལ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདི་སྐད་ དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའོ། །འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གཞན་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་ཡིན་ནའོ་ ན་ངོ་བོ་འདིའོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན།འོན་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེའི་ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གང་ཁྱོད་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་ཡང་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བའོ།

"即便授予名言，也不能了知有无之外的其他"，意即虽然依靠名言授予的力量而有所了知，但仅能了知有无本身，而非其他。由于即便授予名言也不能了知其他，因此"了知何者即通达何者，彼即是其义"，即当确定某物时，所确定者即显示为其对境。
譬如，了知白毛毯时通达白色，故唯了知白色。即当了知白毛毯时，由通达白色故，唯立于白性，而非其他。如是，当了知有无时，由通达因果性故，有无本身即是通达因果，而非其他义。即是说，了知有无即是了知因果事物，因此除了通达因果外别无他义。即是说，了知有无即是了知因果事物，因此因果了知的对境即是有无本身，而非其他所谓因果性的关系。
若有人作如是想："有无是能立，因果性是所立，故为他"，即对方论者如是说：以二者之有无证成因果性，能立异于所立。对此，论主说："若为他者，为何不说其本性"，即若因果异于有无，为何不说其本性为何？
若说："即是能生所生之本性"，即对方论者说彼等本性唯是能生所生之本性。论主说："如是说者，岂能仅由异名而成异义耶？"即你如是说者，难道仅仅通过显示同义异名就能证成义理有别吗？

།འདི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་དང་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་བས་ན་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ལོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་ཅན་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། དེས་བསྟན་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་བློ་ནི མི་སྲིད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་འདི་ལྟར་འབྲས་བུའི་བློ་མི་སྲིད་དོ།།འདི་ལ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་སྒྲའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཐོག་མར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེའི་སྒྲ་ ཡང་ཡིན་པས་ན་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྟེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཆད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒྲ་འདི་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་ཚིག་སོ་སོའི་ཕྲེང་བ་འདི་ སྙེད་ཅིག་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་མ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་སྙམ་ནས་ཐ་སྙད་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཀོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་ལ་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ནི་ཚིག་དུ་མ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་ རྣམས་མ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་ཞེས་ཐ་སྙད་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒྲ་གཅིག་པུ་བཀོད་དོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། མང་པོ་དེ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒྲ་གཅིག་པུ་འདིར་གཞག་གོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཇི་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ དང་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཡོད་པའོ།




这样的能生和所生的本质、生起和产生的本质、因和果的本质等这些同类的术语是容易理解的。因此，关于"所见和未见"这个解释，是为了显示认识主体的对象而说"除了有和无之外"。"所见和未见"是认识主体，"有和无"是对象。因此，显示作为认识主体的所见和未见二者的对象即有和无二者，这就是所说的"除了有和无之外"的含义。
"因为果的认识不可能"这句话的意思是：除了有和无之外，果的认识是不可能的。关于"此处果等言词"，以果为首的表述，即是"果等"，既是果等又是其言词，所以称为果等言词，直至"因果言词"为止。解释"此处"一词就是指"有和无二者"，即在有和无中存在因果言词。
"虽然世人不说如此多的词句串，为了使术语简单而安立"这句话的意思是：说"有因则有果，无因则无果"这样的表述需要很多词句。很多词句即是多种表述，虽然世人不必说出这么多，为了使术语简单，只立一个"因果"之词。这样表示：考虑到"如何用一个词来表达这么多的含义"，所以在此只立"因果"一词。
对方说："如果因果不异于随行和返，又怎么能用有无二者来证成呢？"意思是：如果因果本身不离于有无，那么怎么能用这二者来证成它？因为在无差别中未见到所证和能证的事物。论师回答说："因为有彼则有的理由"，其中"有彼"即是"若有彼"的意思，也就是"若有因"的意思。"有彼则有"就是"彼有"。

།དེ་བས་ན་དེ་ ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྟགས་ལས་དེ་འབྲས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་འབྲས་སོ།།དེའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་འབྲས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་ཡོད་ན་དངོས་པོ་གང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ ཞེས་བྱའོ།།གང་ཡང་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ནི་འོག་ནས་རྒྱུ་འདིའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་འདིའི་འབྲས་བུ་འདིའོ་ཞེས་གང་ངེས་ཤིང་དེ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བརྡའི་ཡུལ་དུ་དེ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ གང་ཡང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དེ་བསྟན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གང་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་ཏོ། ། དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ལ། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདྲ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་འདྲི་བའོ། །ལྐོག་ཤལ་སོགས་ལས་གླང་རྟོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་གླང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བ་ལང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང ལྡན་པ་ཉིད་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུའི་ཞེས་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་སྨྲ་བ་ཇི་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གམ་འབྲས་བུ་ འབའ་ཞིག་ཀྱང་གཉི་གར་གཏོགས་ཏེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཀྱང་གཉིས་ཀར་གཏོགས་ཤིང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལྟོས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཀྱང་གཉི་གར གཏོགས་ཤིང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་ན་ཡོད་པ་ཙམ་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སོ་སོར་གཉི་གར་གཏོགས་ཤིང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཙམ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དང་ཡོད་པ་ ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ།

因此，从"有彼则有"的标志而了知彼果，其中"彼果"是指"彼之果"，了知彼之果即是了知彼果。为了说明这一点而说"若有何物则有，彼即了知为果"，即任何若有某物存在的事物，那个事物即称为果。关于"凡是随后所说"，下文以"此因之果是此"的语句来说明，即确定并说"此因之果是此"的内容。
"于名言境中说彼"这句话的解释是：以"有彼则有"本身，凡是如此说的因果名言之境中显示彼，即有因则有果是"有彼则有"本身。如此，以若有则有而说明是果，这在因果二者名言之境中显示。
"无异义"是指此处因果与"有彼则有"并非相异。"如何？"是询问譬喻。"如从垂胡等了知牛"，即如何从垂胡等理解牛一样。对此的说明是："此是牛，因为具有垂胡等"，以此显示于牛的名言境界，即因为具有垂胡等故是牛，如此以具有垂胡等显示于牛的名言境界，同样地，凡是"有彼则有"的义即显示为果的名言境界。
又有对方说："如果有无二者即是因果，则单独的因或单独的果也应属于二者且依赖有无"，意思是：如果承许有无即是因果，那么单独的因也应属于二者且依赖有无，同样地，单独的果也应属于二者且依赖有无。"否则，仅有怎能是因或果"意思是：如果不承认因果二者各自属于二者且依赖有无，那么就应承许仅仅存在即是果，仅仅存在即是因。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་ཉེས་བ་ཅི་ཡོད་ན་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་པ་ཡང་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གཏོགས་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ ཉིད་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་རུང་ངོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གར་གཏོགས་པར་རུང་ངོ་། །འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་དག་གིས་དེ་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ནི་འགོག་པའི་ཚིག་གོ།།གཉི་གར་གཏོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱི་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྒྱུ་སྔ་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀར་གཏོགས་མོད་ཀྱི་འོན་ ཀྱང་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི་ས་བོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཕྱི་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ ནས་སྔ་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཕྱི་མ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་གམ་འབྲས་བུ་འབའ་ཞིག་ནི་གཉིས་ཀར་གཏོགས་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་འགྱུར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འདིར་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཕྱིས་བཤད་པ་ ཉི་ཚེ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་འདིར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བལྟའོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་གི་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་བཟློག་པ་ཡང་དོན་གྱིས་འདྲེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བས་བཟློག་པ་དོན་གྱིས་འདྲེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་རྒྱུར་མངོན་ པར་འདོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བ་ཡིན་གྱི་མི་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

虽然如此，有何过失呢？为此说道：有和无的因或果并不同时属于二者，即属于因果的有和无既不单独是因，也不单独是果。若问"如果仅是因果则可以吗？"意思是：如果仅仅是因果，则可以属于有无二者。这里宗派论师们说"这是不可以的"，这是否定的话语。
即使属于二者，后者的有无差别决定前因的有无，前者的有无差别决定后果的有无。也就是说，虽然属于有无二者，但通过芽的有无来区分种子的有无，这是因；通过种子的有无来区分芽的有无，这是果。这样表明：依据后者的有无而成为前者的有无即是因性；依据前者的有无即是后者的果性，而非单独的因或单独的果属于二者的有无。
如此，对于"将有即有"的解释是：若有将成为有的法，即是说，即将存在的是果。"彼有"的解释是：被认为是因的存在。这里也应当确定"彼即是有"，不仅依据后来所说的部分确定，那么是什么呢？应当确定此处认为是因的即是有。
因此，词义如下：对于即将生起的法之果必定有因，即因的因性必定接近于果的即刻生起。"由此也间接引出相反"意思是：应知通过确定而间接引出相反义。因此义理如下：是有而非无。由此表明：必定接近于被认为是因者，而非不接近者。

།རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཉེ་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡོད་ པའོ།།རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་གྲུབ་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་མི་དམིགས་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དང་མི་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གྲུབ་ཅེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ རྒྱུ་འབྲས་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་སོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པས་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་ མི་དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་གནས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་ཟད་དོ། ། དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་ཡང་དག་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རང་ཉིད་སྟོན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་བཤད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་ཡང་དག་པ་བདེན་པ་སྟེ། འདི་གང་གི་དོན་ཡིན་པ་དེ དག་ཉིད་ཡང་དག་པའོ།།དོན་དེ་ནི་གང་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་ཡང་དག་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་གི་དོན་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། །སྤྱི་དོན་བཤད་པ་ནི། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་ས་བོན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ བསྟན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་བཟུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོན་པ་དེ་ཡང་ འབྲེལ་པའི་དོན་བཞིན་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ།།མ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པས་ ན་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་འདྲ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་དོན་ལོག་པ་ཡིན་ནོ།

当认为是因的确实存在时，将要存在的是被认为是果的果性。这意味着，被认为是果的那个果，是在其因接近存在时才存在的。
"完全成立"的意思是"众所周知"。若问"由何成立"，则说"由现量和不可得"，意思是通过现量和不可得。若问"何者成立"，则说"因果"，因果即是因与果的意思。这二者的事物仅仅是因和果。其中，有因则有果是由现量可知；无因则无果是由不可得可知。由于通过现量和不可得这两者了知有无，而施设因果的名言，因此有无确实就是因果，如此则可知有无即是因果，而非其他。
因此，关于"暂且唯此真实义"中，"因此"表示理由。其余自明：对"暂且唯此"的解释是"有和无"。这些即是真实、真谛，即是这些的含义就是真实。这些义理是分别念的对象。"暂且唯此真实义"等支分义容易理解。
总义解释为："暂且唯此是种子"，即暂且唯此是因由。这样表明：因果分别念的因由，胜义中仅仅是有和无。"因果的行境"意思是：被执为某些的行境和果，即因果境界的同义词。
"此说也如关联义"的解释是"如有关联"，容易理解。"于无关联义亦"意思是：虽然胜义中无关联，但分别念却显现为似有关联。由于如此作为，所以是颠倒义，因为如此虽然诸事物无关联，却显现为似有关联，因此该分别念的对象是颠倒的。

།འབྲེལ་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གཅིག་དེ་དག་གིས་བསྟན་ཏམ་ཅི་གང་གིས་ལོག་པའི་ དོན་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཞིག་བསྟན་ཏམ་ཅེ་ན།གང་གིས་ན་དེ་དག་མི་བདེན་པའི་དོན་དུ་འདོད། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདེན་ནོ། །ཅིས་ མངོན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འདིར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་དོན་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པ་འདི་ཁས་ལེན་ན་དེ་ཅི་དངོས་སུ་ཐ་དད་དམ། འོན་ཏེ་ཐ་ དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་སྟོན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་ཐ་དད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་རེ་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་འབྲེལ་ཏེ། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་གང་ཞིག་ཡིན། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་བདག་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ། ཐ་དད་མིན་ན་རྒྱུ་འབྲས་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དོ། །མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད པའི་ཕྱོགས་ལ་གང་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་མ་སྐྱེས་པའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མེད་དོ།།གཉིས་འབྲེལ་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་འབྲེལ་པའི་གོ་སྐབས་ཐག་བསྲིངས་སོ། །བརྒྱ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཅི་སྟེ་དེ་ཉི་ཚེ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་འབྲེལ་པ་ མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉི་ཚེ་འབྲེལ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པར་འདོད་པའོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ལའོ། །ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདོག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ དུའོ།

若问"是否仅由那些显示非真实关联的一义，因何是颠倒义"，即是问：诸分别念是否仅仅显示无关联的义，为何认为它们是不真实的义？"如是"意味着：那执著非真实关联的确实如此。若问"由何显现"，则说"因此，此处应当观察二者：因果是真实异体，还是非异体而关联"。这表明，若承许此因果义真实关联，是直接异体还是非异体，显示两种观察。
"若是异体"意味着：如果首先因果二者是异体性的话，那么异体时如何关联？在那异体性中有何关联？"非也"如前。若问"为何非也"，则说"因为安住于自体故"，意思是因为各自安住于自体故。
"若是非异体"意味着：若又承许非异体时，"非异时何因果"意味着非异体也不可能成为因果事物。"非也"如前。若问"为何不可能"，则说"因为所生未生时而作，且无异体故"。这是说，在非异体一方，无有生已成为因果的未生所生。"二者岂有关联"即是远离二者关联的机会。
然而对方说："何故唯异体或非异体非关联"，意思是：为何仅仅说具有异体和非异体过失的关联者为关联词。若问"那又如何"，则说"因为关联是与一者关联"，意思是：当关联这一词与因果二者结合时，承许彼二者关联。"此中亦"意味着：如是观察中。"有"的解释是"若有"，乃至"具有"。

།གཞན་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པའི་མིང་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་འབྲེལ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། མ་འབྲེལ་པ་གང་ཞེ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་གཉིས་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་དོན་གཞན་ཞིག་ཉེ་བ་ན་དངོས་པོའི་དོན་མ་འབྲེལ་པ་རྣམས་འབྲེལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲེལ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དེ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་གང་ཡང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་གཉིས་འདུག་པ་དེའི་ནང་དུ་གསུམ་པ་འོངས་ན་དེ་དེར་ལྷག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉེ་བས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་འབྲེལ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་དང་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ ནས།སྦྱོར་བ་ཅན་དང་འདུ་ཅན་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཅན་དང་འདུ་བ་ཅན་ནམ་སྦྱོར་བ་ཅན་དང་འདུ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ཐོག་མར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཅན་དང་འདུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་རྗེ་ཁོལ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་འགོག་པའི་གཞུང་གིས་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་སྤྱིར་འབྲེལ་པ་སེལ་བ། གཞན་ཞིག་ཡོད་ན་མ་འདྲེས་གཉིས། །དེ་གཉིས་ འདྲེས་པར་ཇི་ལྟར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དེས་སྦྱོར་བ་དང་རྗེ་ཁོལ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཆན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དངོས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་དོན་དམ་པར་མི་འཐད་ པར་མ་ཟད་ཀྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་འདུ་བ་ཅན་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་སྣམ་བུ་ལ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ཉིད་ནི་སྣམ་བུ་ལ་ འདུ་ཞེས་གྲག་གོ།།དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ཉིད་དང་སྣམ་བུ་ཉིད་དོ། །ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།

"其他"一词的解释是"关联"，意即"具有关联之名"。"二无关联"意味着"各自独立存在"。若问"何为无关联"，则说"显现欲求为因果"，这是容易理解的。"此二如何成关联"意味着"此二如何能成为关联"。
这表明：当一事物之他义接近时，诸无关联事物之义如何能成为关联自性？因为关联之自性仅是另一存在而已，由于彼他存在，任何事物都不会混合，故问如何能有真实关联。即是说，若在二者所住处来了第三者，它在那里是多余的，它的接近并不会使二者的自性混合。
当如是时，诸事物究竟怎么可能有关联？如是，首先已经显示因果事物之相无有关联。
为了遣除结合、和合等，说"具结合及具和合等"，即是具结合和具和合，或说结合者和和合者。首先所作即是具结合和具和合等。"等"字包含主仆等余词。"一切"即是无余。
"彼亦"的解释是：由于刚说过，是以遮遣关联的论典观察。即应知以"若有他者则无混合，二者如何能混合"之自性，遣除一切结合、主仆等关联。"结合等相之关联实无"意味着：不仅依他起等关联胜义不成立，而且结合等在胜义中也确实不成立。
"首先具和合亦非关联"是首先遣除所谓和合。如"白色功德和合于毛布"，即谓白性和合于毛布。"此二"即是白性和毛布性。"互"的解释即是"彼此"。

།ཕན་པ་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཉིད་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་འདྲ་བ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་ པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་གིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཕན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྟོས་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དཀར་པོ་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ཉིད་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་དོ། ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ལྟ་ག་ལ་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས། རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཕན་ཚུན་ཕན་པ་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཕན པར་བྱར་ཡོད།འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འོན་ཀྱང་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མ་གྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོར་ འཐད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གཞོང་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་སྟེང་ན་འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་གཞི་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བརྗོད། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོ་མེད་པ་དཀར་པོ་ཉིད་དང་།སྣམ་བུ་གཉིས་འདུ་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འཐད་པ་མེད་ན། ཀྱེ་འོ་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་སྟེ་འདི་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དཀར་པོ་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

"不作利益"这一说法的解释是：由于无有所生和能生的事物之因相，即因为白性与毛布二者彼此间无有所生和能生的事物之义。
"具和合之相类似者无关联"这一说法的解释是：无有所利益和能利益，这是容易理解的。如是，凡是某者对某者应作利益，则彼依赖于彼，即是说依赖于利益是合理的，而非依赖他者。若有依赖则与彼关联，即是说正因为依赖，故合理地共同关联，而非其他方式。
白色与毛布二者并非如是，即白性与毛布二者之间无有互为所利益和能利益的事物。由于无有彼故，无有互相依赖。由于无有依赖，故何来互相关联？
为何无有所利益和能利益的事物？说"因为自性已成"，即此二者皆已成就自性。因此，互相作利益时还有什么可利益？
若对方说："然而将成为基与住的事物"，为此说"基与住的事物亦非不成为因果事物"，即成为因果者方能成立为基与住的事物，而非其他。如是，盆等在自上生起稻等相续时显示为基。若非如是，盆等若无所作，为何称为基？
若对方说："既然白性与毛布二者无有因果事物性而不应理唯是具和合，那么岂不是有因果事物性？"为此说"若是因果则成彼处之过"，即若承许此二者为因果事物性，则因果一方的过失于此亦将随之，因为白色与毛布二者已成就自性，故非因果事物。

།ཡང་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དཀར་པོ་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། གཞི་དང་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་དཀར་པོ་ཉིད་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་ནས་གཞི་དང་གནས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་རུང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་གཞོང་བུ་དང་འབྲ་གོ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཅན་རྣམས་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་ ཡིན་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་དཀར་པོའི་ཡོན་ཏན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཕན་ཚུན་ཕན་པ་མི་བྱེད་པ་གཉིས་ འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཀར་པོ་དང་སྣམ་བུ་གཉིས་གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་མི་སྲིད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འབྲས་བུར་བརྗོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འདུ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་དག་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་འདུ་བ་ཅན་ འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ན་འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འདུ་བ་ཅན་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དེ། འདིའི་ཚིག་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་ནི་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་དེའི་ཚེ་འདུ་བ་ཅན་དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེད་པའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་འབྱུང་བས་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་འདུ་བ་ཅན་ཡིན། ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ན དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེའི་ཚེ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者，应当观察因果相关联一方所具有的过失在此处。白色与毛布二者是因果，由于成为基与住而了知为关联亦不善，即是说，若承许白性与毛布二者为因果事物，而以基与住的方式了知为关联时，则彼了知亦非合理之性。如是，此二者连世间的基与住的事物亦无，即世间中盆与稻等有形者是基与住的事物，而在你方，白色功德非有形者，则如何是世间的基与住事物？
所生与能生事物相之基与住事物，以及共相与具彼者互不作利益二者，不应为和合相之关联。即是说，若论师们承许白色与毛布二者以所生与能生的方式为基与住事物，则彼时不成为共相与具彼者和合相的关联。如是，因为共相是常住故，不可能为所生。
若说："有某和合体性果之能生"，即是说，若对方说："有所谓和合体之能生某者"，因此由于生彼故成为有关联。对此诸论师如是解释说"和合体是某者之能生果"。此句隐含之义为"若承许"。
因此，"彼时无有彼和合体"这一说法的解释是"生起时所生未生"，即生起时果于后刹那生起，故彼时无有已生之果。如是，如何是和合体？若非如是，故说"因为无有二者聚合"，即彼时因与果二者无有共同聚合故。

།འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་རྒྱུ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་འགགས་པས་གཉིས་ཚོགས་པ་ མེད་དོ་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཅི་སྟེ་འདུ་བ་ཁ་ཅིག་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་འདུ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། གཉིས་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འགགས་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུག་པ་གཉིས་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཚོགས་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་གཉིས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་མི་འཐད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འདུ་བ་ཅན་ཁོ་ན་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཁས་བླངས་ནས་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་གླེང་སློང་བར་བྱེད་དོ།།འདུ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདུ་བ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫ་མཁན་ཡང་བུམ་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རྫ་མཁན་ཡང བུམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་རྫ་མཁན་ཡང་བུམ་པ་འདུ་བ་ཅན་ཉིད་འཐོབ་བོ། །སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བ་ཅན་དེ་ གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་འདུ་བ་ཅན་གཉིས་གང་གི་ཚེ་ཕན་ཚུན་ཕན་པ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པར་འདོད་པའོ།།འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་གཉིས་ཀྱང་འདུ་བ་ལ་ཕན་པ་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་འབྲེལ་བ་ཅན་གཉིས་འདུ་བ་ལ་ཕན་པ་མི་བྱེད་པ་ དེའི་ཚེ་ཡང་ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཉིས་ཀྱིས་ཕན་པ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདུ་བ་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཕན་པར་བྱ་འདུ་བ་ཅན་དེ་གཉིས་དང་འདུ་བ་དང་གཞན་ཡང་གང་ཡང་ཕན་པར་མི་ བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་འདུ་བ་ཅན་གཉིས་དང་འདུ་བ་གཞན་ཡང་གང་ཡང་ཕན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་འབྲེལ་པར་ཅི་སྟེ་འདོད།དེ་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་མཐའ་དག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་བཤད་པ་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ ཡིན་ནོ།

当果生起时因已灭故，即当果生起之时因已灭，故无二者聚合，此即是说：若某和合是能生，然而不应理为和合体，因为无二者聚合故。即使未灭，由于同时存在的二者亦无所利益与能利益之事物故。即是说，若欲二因果聚合，则彼时同时聚合二者无有所利益与能利益之事物，故极不应理为有关联。
如是，首先已说明仅和合体不应理。今当承许后提出应成之论题。即使有某和合体，即承许所谓支分者为和合体。"非由彼"之解释为"由能生因相故"，即不应理承许此为和合体性是由于能生之故。何故？答曰：因为太过遍故。陶师亦将成为与瓶有关联，因为能生瓶故，此即显示太过，陶师亦能生瓶，因此陶师亦将获得与瓶和合体性。
为使不成此过失，即为使此能利益方所说之过失不成。若二和合体亦不互作利益，即当二和合体互不作利益时欲为关联。二关联者亦不作利益于和合，即若二关联者不作利益于和合时，亦何故承许有关联？何故彼二不作利益于彼？故说"因彼常住故"，若和合是常住，则谁能如何利益之？
二和合体与和合及其他任何亦不作利益，即若二和合体与和合及其他任何亦不作利益时，亦何故欲为关联？若如是承许，则彼时一切众生皆将成，"一切"此词之解释即是"众生一切"。

།ཅི་འདྲ་བའི་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་མ་འབྲེལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཅི་སྟེ་ཕན་པ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་འདུ་བ་ཅན་དུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འདུ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འདུ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང་ཕན་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདུ་བ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད ཟིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་བས་ན་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་དང་།ཕན་པ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འཐད་དོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང་ཕན་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གང་དུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་ པ་གསུམ་པ་མི་སྲིད་དོ།།འདིས་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་ལན་ཀྱང་བཏབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བ་ཅན་བསལ་བས་སྦྱོར་བ་ཅན་ཡང་བསལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཅན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་ པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཕན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡང་སྦྱོར་བ་ཅན་མི་འཐད་དེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྐྱོན་གཞན་ལྷག་པར་སྟོན་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་ བའོ།།དེ་བས་ན་དེ་སྐྱེད་པས་ན་ཅི་སྟེ་དེ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ནི་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་འདོད་དོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཀྱང་དེས་དེ་ གཉིས་མི་འདོད་དོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གི་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པར་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི་འོན་ ཀྱང་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་འདོད་པར་མི་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ།

若问是何种众生？说"互不关联"，此易于理解。"将成互相关联"，即由和合相之关联故，诸众生将互相关联。此即是说：若欲无利益作用亦为和合体，则彼时一切众生将成互为和合体。"然非如是"，即一切众生非互为和合。
是故，于能利益与不能利益二方皆无和合，即由已说之理，于能利益方与无利益作用方，和合相之关联亦不应理。"其他方式亦不可能"，即除能利益与不能利益外，无有第三种成为关联之方式。
"由此亦已答复相应体"，即应知由遣除和合体亦遣除相应体，如是相应体亦非生与能生之事物，因已成就自性故；亦非基与住之事物。无利益作用亦不应理为相应体，因为太过遍故，应如是一切相应。
"复次"，即此处更显示其他过失。"相应是果故"，即相应是所生。因此，由彼生故，"若彼二是相应体"，即若由于二关联者能生相应故欲为相应体。"尔时如是虽生相应"，即纵使生相应。然彼不欲彼二。"由彼"之解释即是"由生相应因相故"。"彼二"之解释即是"相应体"。此即是说：虽承许关联者生相应，然不应由生相应故欲彼二为相应体。若问何故？即因仅以立宗未见所欲义成就故问因相。

།ལས་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཚིག་འོག་མས་ བཤད་དེ།ཅི་སྟེ་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཅན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། འགའ་ ཞིག་གི་ལས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་དང་གཉིས་ཀའི་ལས་ཀྱི་སྐྱེས་པས་ནི་སྦྱོར་བ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྡོང་པོ་དང་བྱ་ཁྲ་གཉིས་ནི་འགའི་ལས་ལས་སྐྱེའོ། །ལུག་འཐབ་པ་གཉིས་ནི་གཉིས་གའི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བར་ཁས་ལེན་པའོ། །སོགས་པས་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་ སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་བསྡུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་སྦྱོར་བ་ཅན་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚིག་གིས་སྡུད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པར་ཡང་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པར་ཡང་ཁས་ལེན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན།འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་སྨྲ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་ཏོ། །འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ནི་མི་ རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།གནས་པར་བྱེད་པའང་རབ་ཏུ་འཇོག། །ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཞག་པ་དང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་སྤྲོས་ཟིན་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་པར་བྱ་བ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ལས་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱའི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གནས་པ་འགའ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་གནས་པ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན། རེ་ཞིག་ཐ་དད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།།འདི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་བའི་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་དོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བྱེད་ན་ཡང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གཞག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་དག་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་སོ།

"因业等成立为相应体"，此由下文解释："若承许因生相应故为相应体"为余语。"尔时业亦成相应体"，即业亦将成为相应体故。何以故？为此说："由某一业所生及二者业所生欲求相应"。树与鹰二者由某一业所生。两羊相斗由二者业所生，承许为相应。
"等"字摄"相应亦成相应体"，即以"相应亦得相应体"之语摄之。何以故？如是说："彼亦许由相应所生"，因为相应亦承许由相应所生故。
"非因生相应故为相应体，然则云何？若说是安立者"，即若对方言非因生相应故说彼为相应体，然因安立相应故承许为相应体。此处诸宗论师所说"彼不应理"即是遮遣之语。
"安住作者亦极安立"之解释即：安立与能安立二者为所生与能生故无别住，如《量理论》中已广说。即安住作者唯由生所住故称为能安立，除此之外无有任何安住作用。
如是，所安立事物之安住是异或不异？且非异者，如是"所安立之安住"此关联不应理。若作不异者，则能安立将成所安立自身。如是彼等于《量理论》中已广说。

།ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་ ཡང་སྨྲ་བ།ཅི་སྟེ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་ཅན་ གཉིས་སོ་སོར་གནས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་དེ་བས་ན་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ལྡན་པའི་བློ་ནི་ཅི་སྟེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར།དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའི་ གནས་སྐབས་སུ་ཡང་བྲལ་བའི་བློ་ཅི་སྟེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར།མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལ་མི་གནས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། དེས་ན་མི་གནས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་གནས་པའི་བློ་ཅི་སྟེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཡང་ མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བ་ལ་ཡང་ལྡན་པའི་བློ་མེད་ལ།ལྡན་པ་ལ་ཡང་བྲལ་བའི་བློ་མེད། མི་གནས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་བློ་མེད། མི་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་འགྲོ་བའི་བློ་མེད་པ་དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་དང་། བྲལ་བའི་ལས་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ནི་གོ་སླའོ།།ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་བློ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་རྫས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྫས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་མི་འབྱུང་། འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་དག་གིས་དེ་མི་རུང་སྟེ། དྲི་བ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དེ།དེ་བསྟན་པར་ཁྱེད་ཀྱིའང་ངོ་བོ་འདྲི་བ་ཡིན་ན་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་འདུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་བླང་།དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ སྦྱོར་བ་ནི་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་དག་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ན་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་མེད་དོ། དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ན་སྦྱོར་བ་དང་ བྲལ་བ་མེད་དོ།

对方又说道："若无相应等而有相应等之心"，即是说若承许无相应等而有相应等之心，则彼时离之本性即是合之本性，即关联二者各自安住之本性即是合之状态。是故，于离之状态中何不生合之心？
同样，"合之本性即是离之本性"，即于合之状态中何不生离之心？
"非住即是住故"，即于基础上非住之本性即是住，因此于非住状态中何不生住之心？
"然非如是"，即于离亦无合之心，于合亦无离之心，于非住亦无非住之心，于不行亦无行之心。是故，若说相应与离之业是相应等之心的因由，此义易解。
对方之意趣是：若彼等心之因由是实体，则实体于一切时中本性相同，为何不于一切时中生起相应等之心？
此处诸宗论师说"此不应理，因问难相等故"。即是说，若汝亦问彼本性，则何不从离等集聚相应等？即二关联者以何等方式为合之本性，如是离之相亦即是彼，则于离之状态中，汝为何不承许有相应集聚？
同样，于合之状态中为何不许有离？如是住等亦应说之。
若说"因无彼生因之业故相应非离"，即若对方言于离之状态中无生相应之业，同样于合之状态中无生离之业，是故于彼二状态中无相应与离。

།འདིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ན་ལས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ངོ་བོ་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ལས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་ལས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བྱེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ལས་བྱེད་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་ལས་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་ཇི་སྟེ་མེད་ཅེས་འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་གླན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལན་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལན་གདབ་དཀའོ། །དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས ཀྱང་སྔར་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་མི་རུང་བ་ཕྱིས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་རུང་བར་དངོས་པོར་དེ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་མི་ཕན་ཏེ།སྔར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་རུང་བའི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་ཀྱང་དེའི་གནས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱེད་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རུང་བའི་དངོས་པོ་རྟག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞིར་རུང་བའི་ངོ་བོར་ འདུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དང་བྲལ་བ་འགལ་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་དེ་ཐམས་ཅད་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ངེད་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་སོ་སོར་འབྲེལ་པ་ན་གང་གིས་ལྡན་པའི་བློར་འགྱུར་བའི་ལྡན་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་མེད་དོ། །རུང་བ་མེད་པར་ཡང་དེའི་རྒྱུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བྲལ་བའི་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རུང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ་ན་དོན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་ལ་ངེས་པར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་རུང་བའི་ཚིག་གིས་དངོས་པོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་རུང་བར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།

此处诸宗论师说："若尔，何故亦无业？"即是说，若关联者本性相同，则何故不应有业？若说因无作业者故无业，故说"彼作者亦然"，即若是无差别本性之事物，则何故不应有作业者？若说作业者无因，则此处亦以彼同理回答。是故，因为是同一答复，故难以回答。
因此，汝等亦应说"先前不应为离等本性，后成为相应等处所之事物"，然无论如何皆无益。汝等应当如是说：先前可为相应等基础之实体本性，其后亦应可为彼处所。
若问"何故"，即如前问其因由。"若恒常可与相应等相合之事物"，即是说若关联者于一切时中皆可为相应等之基础本性。
"因与彼离相违故"，此句之解释为：与相应等相合即与离相违，此易于理解。
"我等亦当说是离相应等"，即我等亦当说彼一切离于相应等。对我等而言，当二关联者各自关联时，亦无能生起合之心的可能性。"无可能性亦无其因"等。同样，离之心等亦应如是说。
"说可能之语时，当说此义之本性决定"，是故以可能之语应说事物义之本性，除此之外不应承许其他可能性。

།གང་གིས་བརྗོད ཅེ་ན།བྲལ་དང་ལྡན་དང་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ལས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ནི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལས་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་བརྟགས་ཏེ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད།ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །སོགས་པའི་ནང་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། བྲལ་བ་དང་། གཞན་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་བརྟགས་པ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ཞེས་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་འོག་ནས་གཞན་གྱི་དབང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པས་ན་འདིའི་ལས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། བྲལ་བ་ཞེས་ བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བརྗོད་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་འདིའི་ལས་འདིའོ། །སྦྱོར་བ་འདིའོ། །བྲལ་བ་འདིའོ་ཞེས་འབྲེལ་བ་གང་གིས་བརྗོད་ པར་བྱེད།འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཡང་འདི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འདྲ་བས་ན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པར་མི་ འགྱུར་རོ།

若问"由何表述？"，对于"由离、合及行等"这句的解释是：以相应和离的业语，即当显示此事物正是可由相应等声词表述时，何须无义地推测行等其他？即推测行业等无义有何必要？毫无必要，此为遮破。
"等"字所包含的有相应、离、他、非他等，推测这些也毫无必要。
若问"何故"，即如前问其因由。"因于彼等"的解释即是"于行等"。"即使有"的解释即是"推测"。
"此中因不成立关联故"的解释是：因下文"依他起"等完全否定一切关联，故此中业、相应、离之关联不成立，故何有其因相之表述？即当完全否定依他起等一切形式时，如何表述"此是此事物之业"、"此是相应"、"此是离"等关联？
若无关联，则"此是此"等关联因相之语言如何能生？如同对他处所了知的业等与彼他者无关联，因无关联故。所欲求者亦复如是，即如同了知为天授所有的业等因无关联故与祭授无关联，同样，了知为自身所有的业等因同样无关联，故亦不成为关联。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེ་བའི་གཞི་རྐྱེན་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་འདི་ཡིན་རིགས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པར་རིགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུ རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ལྡན་པ་དང་། བྲལ་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་སོ་སོར་བྲལ་བར་འདུག་པ་རྣམས་སྡུད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ལྡན་པའི་བློ་དང་། ལྡན་པའི་ཚིག་ནི་དངོས་པོ་བར་མེད་པར་སྐྱེས་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བར་མེད་པར་འདུག་པ་རྣམས་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྲལ་བ་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བྲལ་བའི་བློ་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་ནི་དངོས་པོ་བྲལ་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྐྱོད་པ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་བའི་བློ་དང་འགྲོ་བའི་ཚིག་ནི་དངོས་པོ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ།སྐད་ཅིག་མའམ། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དང་ཚིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་ལ་ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་དག་པར་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དཔྱད་ན་འབྲེལ་ བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་འབྲེལ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་གང་གིས་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ།

我来为您完整翻译这段藏文：
由于如是与业等无关联故非行等，因此，由不断生起之基础缘一个接一个刹那生起的诸事物，应成为此差别事物。应成为具有、离、行等，即因如上所说之理，非行、相应、离等语词等之因相，故刹那事物由不断生起之因缘一个接一个之诸因造成事物差别，此即是：具有、离、行等之类。
如是，当以聚集缘不断生起各别离散者时，具有之心与具有之语词即是事物无间生起之因相。同样，当以离散因缘生起离散时，离之心与离之语词即成为事物离散生起之因相。同样，当诸住者由不同处所住因不断迁动时，行之心与行之语词即是事物不断生起之因相。其他情况亦当如理而说。
"唯一显示之体性非相应等关联"者，诸刹那事物非具有等心之因相，刹那或非刹那相应等事物因相亦非具有等心与语词。故实无任何相应等相之关联，即胜义中无任何相应等相之关联。
故"一切事物之自性无关联"者，即因如是观察时无任何关联故，一切事物之自性离关联，胜义中无任何关联，此为总结。

།འབྲེལ་པ་དཔྱད་པའི་བཤད་པ་རྣམ་ཕྱེ་བས། །དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་དེས། །འཁོར་ བའི་འབྲེལ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གྱུར་པ།།བླ་མེད་ཞི་བ་སེམས་ཅན་གྱིས་ཐོབ་ཤོག་།འབྲེལ་པ་བརྟག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སློབ་དཔོན་དུལ་པའི་ལྷས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛྙཱ་ན་གརྦྷ་དང་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ནམ་མཁས་བསྒྱུར་བའོ།

我来为您翻译这段藏文结尾偈颂和跋文：
通过分析解说关联之理，
以所获广大善业功德，
愿诸众生皆得无上寂静，
此为轮回系缚之对治。
《关联论广释》，
阿阇黎调伏天造，圆满。
由印度堪布智藏（Jñānagarbha，原文：ཛྙཱ་ན་གརྦྷ）与译师班智达虚空（བནྡེ་ནམ་མཁས）译出。
注：这里的"ཛྙཱ་ན་གརྦྷ"应当以四种形式显示如下：
藏文：ཛྙཱ་ན་གརྦྷ
梵文天城体：ज्ञानगर्भ
梵文罗马拼音：Jñānagarbha
汉语字面意思：智藏


